Bonus-malussysteem bij autoverzekering: berekenen en meer


Het bonus-malussysteem wordt door bijna elke autoverzekering in België gebruikt. Ben je een voorzichtige chauffeur en rij je al een tijdje rond zonder brokken te hebben gemaakt? Dan krijg je daarvoor een beloning via de bonus-malus. Van hoe het systeem met de berekening werkt tot de bijhorende ladders, graden en eventuele jokers: we leggen het je hieronder uit.

Wat is het bonus-malussysteem?

Als je een jaar lang zelf geen ongeval veroorzaakt, krijg je daar het volgende jaar een korting op je autoverzekering voor. Bestuurders zonder schadegevallen worden dus beloond, terwijl niet zo voorzichtige chauffeurs meer moeten betalen. Vandaar ook de naam van het bonus-malussysteem: de letterlijke betekenis in het Latijn is ‘goed-slecht’. Het concept werd in België in de jaren ’70 ingevoerd.

Vandaag de dag wordt de bonus-malus vooral toegepast op de wettelijk verplichte BA-autoverzekering die de schade aan anderen bij een ongeval in fout vergoedt. Voor extra opties zoals een omnium- en bestuurdersverzekering of polis voor rechtsbijstand wordt het systeem minder vaak gebruikt.

Hoe wordt de bonus-malus berekend?

Allereerst is het goed om weten dat er geen officieel systeem meer bestaat. Alle verzekeraars kunnen zelf beslissen hoe ze de bonus-malus berekenen. Er zijn dus belangrijke verschillen tussen de autoverzekeringen op de markt. Vergelijken is dan ook de boodschap.

Het beginpunt bij elke berekening van de bonus-malus? Dat is wel in bijna alle gevallen hetzelfde. Daarvoor wordt de zogenaamde bonus-malusladder gebruikt. Die bestaat meestal uit 23 graden, van nul tot 22. Sommige polissen gaan echter ook onder het nulpunt, terwijl anderen tot 24 of 25 oplopen. Het principe blijft in alle gevallen wel gelijk: een lager cijfer op de bonus-malusladder zorgt voor meer korting op je autoverzekering. En een hoger getal doet de factuur dan weer net hoger oplopen. In het ideale geval wil je dus op bonus-malusgraad nul (of zelfs lager) belanden.

Hoeveel graden je per jaar kan stijgen of dalen op de bonus-malusladder hangt af van je autoverzekering zelf, maar over het algemeen zak je één graad na elk jaar zonder ongeval in fout. Daarentegen stijg je in één klap vijf punten op de bonus-malusladder wanneer je door je eigen schuld brokken maakt.

Onze tip als je autoverzekeringen wil vergelijken: check zeker ook de algemene voorwaarden van alle polissen, met name hoeveel procent korting je krijgt bij elke graad. Maar vooral ook: hoeveel graden je stijgt bij een ongeval in fout. Staar je dus niet blind op de normale prijs van je autoverzekering alleen.

Wil je een idee hebben van de korting die elke bonus-malusgraad oplevert? Bekijk dan zeker eens de volgende tabel. Onderstaande cijfers werden tot 2004 in het officiële systeem gebruikt. De percentages geven daarbij aan hoeveel je van de totale premie van de autoverzekering ook effectief moet betalen:

bonus-malus

De hoogste trede op de ladder zorgt er dus voor dat je het dubbele van de normale prijs betaalt. Wat daarbij ook opvalt, is dat de verschillen in percentages groter zijn bij hoge bonus-malusgraden. Concreet zal je factuur bij de meeste verzekeraars minder hard stijgen als je onderaan de bonus-malusladder staat en toch een keer een schadegeval hebt. Ben je een brokkenpiloot met een hoge bonus-malus? Dan zal je een extra ongeval het jaar nadien weer net heel wat harder in de portemonnee voelen.

Enkele voorbeelden:

  • Je begint het jaar met bonus-malusgraad 8 en krijgt dus 27 procent korting op je autoverzekering (=100-73%). Het is echter een pechjaar en je hebt twee schadegevallen, waarbij je zelf in fout bent. Hierdoor zal je op de ladder 9 plaatsen stijgen (=-1+5+5), naar bonus-malusgraad 17. Volgend jaar betaal je dus 117 procent van de normale premie voor je autoverzekering. In de praktijk betekent dat echter een verhoging van 44 procent op je factuur.
  • Het jaar daarop ben je een voorbeeldige chauffeur en heb je geen enkel ongeval in fout. Je daalt één trede op de ladder, naar bonus-malusgraad 16. Concreet betaal je de volgende twaalf maanden 8% minder voor je autoverzekering.

Wanneer gaat de bonus-malus omhoog?

In theorie bepaalt het aantal schadegevallen hoeveel treden je op de bonus-malusladder stijgt. In de praktijk verhoogt je verzekeraar echter nooit je bonus-malus wanneer de schade volledig kan worden verhaald op de tegenpartij. Concreet: enkel als je een ongeval in fout veroorzaakt ben je de pineut. Of wanneer je verzekeraar beslist dat je gedeeltelijk aansprakelijk bent.

Bij heel wat autoverzekeringen vallen bepaalde schadegevallen bovendien niet onder het bonus-malussysteem. Denk maar aan glasbreuk, hagel- of stormschade, diefstal of inbraak en een aanrijding met een wild dier. Hiervoor kijk je best even de algemene voorwaarden van je polis na.

De conclusie is eigenlijk simpel: een ongeval in fout kan het bedrag van je autoverzekering serieus doen stijgen. Een interessante bedenking hierbij is dat het dus soms goedkoper is om de schade uit eigen zak aan de tegenpartij te betalen, in plaats van via de verzekeraar te werken. Kies je hiervoor? Laat dan zeker een document door deze persoon ondertekenen, zodat je niet van vluchtmisdrijf kan worden beschuldigd.

Wat met de bonus-malus als ik van autoverzekering verander?

Om te beginnen kom je standaard op een bepaalde trede van de bonus-malusladder terecht. Bij de meeste verzekeringen is dat graad 11, als je de wagen enkel en alleen privé gebruikt.

Vervolgens wordt gekeken naar je persoonlijke situatie om de bonus-malusgraad van je autoverzekering meteen bij te stellen. Het aantal schadegevallen in de laatste vijf jaar vormt daarbij de basis. Daarom zal je nieuwe verzekeraar het schadeattest in detail bekijken. Op dit document staan alle schadegevallen van de laatste vijf jaar. Zo kan het risico van je autoverzekering in detail worden bepaald en wordt je premie vastgelegd. Het schadeattest wordt via je oude verzekeraar doorgegeven, maar kan je ook zelf downloaden via carattest.be.

Naast het aantal schadegevallen zal meestal ook worden gekeken naar het aantal jaren dat je al een rijbewijs hebt, plus de periode waarbij je ook zelf een autoverzekering had. Je rijervaring is dus ook belangrijk. Maar zaken als je woonplaats en beroep kunnen net zo goed een rol spelen. Iemand die in hartje Brussel woont, zal bijvoorbeeld minder korting op de autoverzekering krijgen dan een persoon die zijn of haar huis in een rustig dorpje heeft staan.

Bij ons is de berekening als volgt:

bonus-malus

Wat is een Joker bij mijn bonus-malus?

Bij sommige autoverzekeringen houdt men er rekening mee dat iedereen al eens pech heeft en je dus ook een ongeval kan veroorzaken, zelfs als je nog zo voorzichtig bent en al jaren geen schadegevallen in fout had.

Wanneer je een joker hebt zal je niet op de bonus-malusladder stijgen als je voor één keer toch een ongeval in fout hebt. Met andere woorden: de factuur van je autoverzekering gaat zelfs in zo’n pechsituatie niet omhoog. Nadien spaar je dan vaak gedurende vijf jaar om een nieuwe joker te krijgen. Je eerste exemplaar krijg je meestal als je bonus-malusgraad nul haalt of deze al een tijdje hebt.

In sommige situaties kan je de joker echter niet inzetten. Veroorzaak je bijvoorbeeld een ongeval met flink wat glaasjes op? Dan mag je verzekeraar toch beslissen om de bonus-malus te verhogen.

In dit artikel